Người Xây Dựng Hôn Nhân | Xây Dựng Nền Tảng – Chương 8.5

Chương 8.5: Viên gạch thứ 3: SỰ CHẤP NHẬN

hon nhan

 

Nhiều người bị xúc phạm khi hỏi những câu hỏi trên đã gặp phải một trong hai câu trả lời. Câu trả lời đầu hoàn toàn không thỏa mãn, còn câu thứ hai không đầy đủ.

Trả lời 1: “Đức Chúa Trời quên tội lỗi chúng ta khi Ngài tha thứ cho chúng ta. Chúng ta cũng có thể và phải quên những vi phạm của người khác khi tha cho họ”.

Trả lời 2: “Việc tiếp tục thực hành sự tha thứ (chẳng hạn như: quyết định tha và tiếp tục chăm sóc, không đòi phải có hình phạt cho người gây sự) dần dần sẽ khiến người bị gây sự xem việc gây rắc rối như một khoảng khắc không quan trọng của lịch sử vì không gây ra cảm giác gì cả; dần dà tâm trí sẽ loại bỏ nó khỏi ý thức, giống như một chuyện tầm phào”.

Trong Gie Gr 31:34, Giê Hô Va phán: “Ta sẽ tha thứ sự gian ác chúng nó và chẳng nhớ tội chúng nó nữa”. Có người tìm được sự trợ lực từ câu này cho Trả lời 1, đó là tha thứ thật sự bao gồm việc quên. Nhưng vấn đề đâu có dễ giải quyết như thế.

Beautiful-Wedding-Rings-Wallpaper-High-Resolution

Hoàn toàn có khả năng câu đó không hàm ý rằng Đức Chúa Trời quên tội lỗi chúng ta như cách một người mắc bệnh quên, không nhớ được tên mình. Việc mất trí nhớ như thế không có phẩm chất gì, mà chính là không có khả năng nhận thức được một sự kiện, một thiểu năng trong vận hành tâm trí. Nhưng tâm trí của Đấng toàn tri thì không có điểm mù nào.

Khúc Kinh thánh ấy có thể liên hệ đến lẽ thật là Đức Chúa Trời nhân từ của chúng ta chọn cách không nhớ đến những tội lỗi nghịch cùng chúng ta nữa, nghĩa là, Ngài sẽ không đề cập đến vấn đề ấy nữa. Vì công lao cứu chuộc của Chúa Giê-xu Christ nên Đức Chúa Trời đã xóa nợ cho chúng ta và không còn đòi hỏi chúng ta phải trả nữa. Vì món nợ đã được trả rồi. Việc “quên” tội lỗi của chúng ta đã được tôi xác nhận từ trước: tha thứ bao hàm ý muốn tha cho phe bị cáo khỏi phải nếm trải hậu quả xứng đáng với việc quấy của họ. Lời khuyên nên quên một việc quấy người ta đối với mình, theo như cách Đức Chúa Trời “quên” tội lỗi chúng ta, không đề cập đến vấn đề thấy tức giận khi nhớ lại việc quấy. Nó cũng chỉ đề cập đến lời khuyên nên quyết định tha thứ và chọn việc chăm sóc. Vấn đề cay đắng vẫn còn nguyên.

Lời khuyên nên quên một việc quấy không giúp chúng ta hiểu về sự tha thứ và lời khuyên này cũng dễ gây nản lòng. Nếu hiểu theo nghĩa đen, lời khuyên như thế bảo rằng chúng ta hoặc làm hỏng phần chứa đựng trí nhớ trong não chúng ta, hoặc đưa vào chứng quên có chọn lựa trong suốt quá trình ức chế bệnh lý. Lẽ tất nhiên, không ai lại ra những phương thuốc như vậy cả.

Nhưng một số người trong cộng đồng Cơ Đốc dường như ngụ ý rằng ém kỹ cái nắp núi lửa của sự giận dữ bằng sự tập trung chọn lựa (chọn nghĩ đến những sự kiện vui vẻ mà thôi) sẽ giải quyết vấn đề. Không, làm như vậy sẽ không giải quyết được gì. Nỗ lực đè nén cảm xúc chỉ đem lại sự cay đắng trầm trọng thêm và khiến sự bày tỏ càng to tát trong những tội lỗi tinh tế hơn là thù nghịch công khai. Kết quả thường là một tập hợp sự đau nhức thân thể, đau đớn, khó chịu gia tăng, ăn hấp tấp hoặc vô vàn sự bày tỏ khác về việc muốn từ bỏ cơn giận.

Thế còn phần Trả lời 2 thì sao? Sự gây hấn có dễ dàng bị quên lãng như mình ăn gì cách đây ba ngày không?

Lời khuyên này nhắm đúng vào việc xóa bỏ khỏi trí nhớ sức mạnh của đau buồn nhằm cố tìm ra sự khơi dậy tiêu cực. Tuy nhiên, theo ý tôi, nó đã không đạt được mục đích. Có phải liên tục thực hiện những hành vi tử tế đối với người gây hấn sẽ dần dần đưa đến những cảm giác ấm áp không? Một sự chấp nhận không cay đắng có triển khai qua những hành động yêu thương đối với người bạn đời gây hấn không?

Roses Desktop Background

Để nhận ra giới hạn của kiểu “những cảm xúc tuôn trào từ hành động”. Xin xem lại sơ đồ trong hình 2. Hình 2 bắt đầu bằng sự kiện có ý nghĩa đối với nhau, chuyển sang Đáp ứng Tình cảm Cơ bản rồi đi qua phần Đánh giá Sự kiện và rồi đi đến Đáp ứng Tình cảm Phái sinh. Có 5 điểm chính được phác họa trong hình này:

Con người đáp ứng lại những sự kiện có ý nghĩa với nhau bằng cả quyết định lẫn cảm tính .

Quyết định có thể là chăm sóc phục vụ dù có bị chống đối hoặc vận dụng do bị gây hấn và tổn thương; vì quyết định có được từ sự chọn lựa tự do, chúng ta phải chịu trách nhiệm về sự lựa chọn của mình.
Đáp ứng tình cảm cơ bản (hay tức thời) đối với một sự kiện sẽ hoặc là thích thú hay bất mãn . Cảm thấy thế nào còn tùy vào bản chất của sự kiện. Và vì chúng ta không kiểm soát được cảm tính nào sẽ bộc phát nên chúng ta không phải chịu trách nhiệm (khen ngợi hay chê trách) về cảm tính của mình.

Đáp ứng tình cảm cơ bản đối với một sự kiện sẽ nhanh chóng biến thành đáp ứng tình cảm Phái sinh (hoặc trung gian), một cảm xúc có thể có tội mà cũng có thể không:
a) Thích thú có thể biến thành phụ thuộc (có tội) hoặc thỏa lòng (không có tội)
b) Bất mãn có thể biến thành cay đắng (có tội) hoặc thất vọng (không có tội)

Nếu một tình cảm cơ bản phát triển thành tình cảm Phái sinh có tội hay vô tội không tùy thuộc vào bản chất sự kiện mà tùy nơi sự đánh giá .
Nếu chúng ta đánh giá một sự kiện thích thú là có liên quan đến nhu cầu của mình, thì tình cảm Phái sinh sẽ là phụ thuộc .
Nếu chúng ta đánh giá một sự kiện thích thú là có liên quan đến nguyện vọng của mình, tình cảm Phái sinh sẽ là thỏa lòng .
Nếu chúng ta đánh giá một sự kiện bất mãn là có liên quan đến nhu cầu của mình, tình cảm Phái sinh sẽ là cay đắng .
Nếu chúng ta đánh giá một sự kiện bất mãn là có liên quan đến nguyện vọng của mình, tình cảm Phái sinh của chúng ta sẽ là thất vọng .
Chúng ta cùng xem lại điều xảy ra khi một người bị gây sự. Sự kiện đòi phải có quyết định (giống như một phản ánh) và sự kiện tạo nên một cảm xúc. Giả định rằng Bill, người chồng bị gây hấn, thật lòng muốn chấp nhận cô vợ gây sự Mary của mình. Cứ cho rằng anh ta quyết định tha thứ và cố gắng để quên.

hinh-anh-ly-cafe-tinh-yeu-dep-lang-man-nhat-2

Nếu quyết định tha thứ của anh cho thấy một chọn lựa chân thành hơn là do bổn phận, Bill sẽ không quấy nhiễu vợ mình bằng những trả đũa cố tình. Nhưng chọn lựa như thế không phải dễ. Giả sử sự gây hấn của Mary xuất phát từ sự ngoại tình tái đi tái lại. Vì cô thật lòng ăn năn, Bill quyết định tha thứ cho vợ và tìm cách khôi phục lại cuộc hôn nhân. Trong khi tư vấn, Bill kể rằng anh thường “chia sẻ” với vợ nỗi bàng hoàng của mình mỗi khi nhớ lại việc cô ngoại tình.
Anh hỏi: “Chia sẻ cảm xúc với Mary là không đúng sao?”
Tôi trả lời: “Còn tùy mục đích của anh khi chia sẻ cảm xúc. Tất cả mọi việc anh làm đều phải nằm trong khuôn khổ mục đích, đó là chăm sóc phục vụ. Kể cho Mary nghe rằng anh phải tranh chiến với ký ức về tội lỗi của cô sẽ càng chồng chất mặc cảm và bực mình lên cô ấy. Tôi nghi rằng anh có ý định dùng sự “chia sẻ” của mình để trừng phạt cô ấy về những điều cô ta đã làm. Nhưng quyết định tha thứ và chăm sóc của anh đòi hỏi anh không được nhắc đến tình cảm bị tổn thương của anh”.
Yếu tố đầu tiên trong sự tha thứ là một quyết định chặt chẽ, là không áp đặt một hình phạt nào trên người gây sự. Điều này bao hàm một sự nhạy bén tinh tế đến những phương cách tinh vi có thể mâu thuẫn với quyết định đó.
Sau khi Bill hiểu và thực hiện quyết định tha thứ, anh vẫn còn có thể gặp phải nan đề kiềm chế cảm xúc và khả năng quên.
“Tôi phải làm gì với tất cả những cảm xúc giận dữ, tổn thương trong tâm tôi? Tôi có thể bắt mình yêu đương với vợ, nhưng không thể không nghĩ đến lúc cô ta ăn nằm với người đàn ông khác. Tôi không thể chịu được! Nó làm tôi chẳng còn hứng thú ái ân gì. Nhiều lúc tôi mất đi khả năng cương cứng và không yêu đương gì được. Cho dù tôi có thể tiếp tục ái ân đi nữa, thì Mary vẫn nhận ra – rất nhạy để nhận ra – rằng có gì đó trục trặc. Làm sao tôi tẩy cho sạch những tư tưởng ấy khỏi đầu óc tôi đây? Cho đến khi nào tôi không còn nghĩ đến vụ ngoại tình của cô ấy, hoặc ít nhất không nản chí khi nghĩ đến điều đó, thì tôi mới có thể thật sự chấp nhận Mary